Nam len khat hitheina dinga tohding ho - xviii

5.5 Theology Hasim Ding :Nam len khat hito kilhon’a chu Theology sim, asimsang, asim gildom tamtah aum angaiyin ahi. Eimite hiBible sim atam thimtah vangun giltah le hetna sangtah a simdoh a seikham aum hihlaiye. Vannoiya chejep theology ho jong het
dom angaiye. Theology sim hi a vannoiya hetdan sangpen ho helouva umjong akitamjo theiye.

Theology sim jatchom chom aum theiye. (1) Khatna ho chu kisemphatna dia simloi um’unte. Amaho chu theology sim dia temnom aum behseh poi. Theology sim ho min hekhel khante tithei ahi. (2) Anina ho chu degree amin’a nei ding dei ho ahiuve. Amaho chun mi loikhat class X bol atho go theiyuve. Class X bol loi khat’in lekha simji louvin themvetna anei nikho tengule lekhabu ham note ham khat ave un ajihdoh jiuve.

Amaho chu a result aso teng alolhing lah a ahung pang thei thou uve. Class X certificate ahin neiyi tauve. Ahivangin class X ho het ding dan aheji pouve. Theology sim jong class X bol’a loikhat tobang ahijibou uve. Theology sim loikhat hi degree deiya, lekha simlouva themvetna a jouva gucha jong apang jiuve. (3) Thilse dang jong bol behseh lou, lekha jong sim behseh louva sim mai mai loi jong aumji e. Amaho chun themvetna a lolhin mai mai ding, degree nei mai mai ding ham ahiloule natoh khat thum theina ding mai mai ham’a asim’u ahinom’e. (4) Loikhat chu sim sim jeng, ahivan- ga thil dang gel gel jenga, alekha sim’a hat thei behseh lou loi aum kitíuve. Hiche ho thinglhang miho Bible simdan ahahi pen’e. (5) Athem theijep ho hidan, lekha simdan kive le lekha asimpet le thildang, lunggel dang dalha a alekha simna a lunglut theijep ho hiuvinte. Hiche tobang hohi ahat thei pen’uve. Amaho hi tahsanna le lunggel dang sumil’a lekha sim thei ho ahiuve. Theology simna a a-nga (5) channapa tobang hohi tam nei angaiye. Theology sim jong tam angaiyin phachom tah a simía mipi phatchompi thei tah a sim jong atam angailheh e.

Chunga isei bangu hin eimite hi namlen khat ihung hidoh theina diu vang vet’a vetdoh tho thei ahipon, toh dia lom le ngaicha jouse hatoh a toh a tohdoh ding got jong angaiyin ahi. Hou hi aminía nei ding ahipon hinkho semphatna dinga nei angaiye. Hou thu hi kipohtupna a neiya kona tahsa a kivaihom nadang semtup angaiyin ahi.

Kholhang hinkho a nam len ho del phahna dinga toh ding het ding ho.
Kholhang thudolía hin Kukite hi anem cheh cheh a akibange. Nungchal’a tobang leu hin aki kihe e. Ahidan vang hi namdang ho chaldan ahat, agam jeh a anungchal dan’a ium’u hinte. Sumkong le Telep kilhaitet banga namdang hi halhaiya alhaiyu le Kukite hi anungchal lheh lheh a kilang ihiu hinte. Kukite nemna ikihet chet ule bou machal nading ihet thei diu ahi. Hijeh chun kholhang thua inemna hou kodoh angaiye.

6.1. Kholhang Thua Kukite Inemnau Ajeh ho.
Kukite kholhang thua inemnau ajeh hithei phabep veu hite.

6.1.1. Caste System chotphana jeh a Nemna :
North East India thinglhang miho tamtah in kholhang thua anemnau hi Caste system jeh ahi akihet pouve. Kukite lah a jong hin atamjon ahehih laiyuve. Ahinla India a cheng ihijeh uva jat neova eikoiyuva eidonda, eikhohsah lou jeh uva ichan gei hamía nemden ihiu hi seidoh angaiye. Thinglhang miho le Dalit ho hi India a aumjeh uva Caste system in asuhnemíu ahi ti seidoh angaiye. Hiche hi Dalit ho le thinglhang midang hon akihet’uve. North East India a thinglhang mi atamjo hi Hindu a ana umlou jeh uva bou anemdennau hi Caste system jeh ahi akihet doh loulaiyu ahi. Hijeh a chu Hiche hi seichet ngaiya ahi. Eihon ikihetlou vangun Hindu ho
hin eiho hi Sudra ho eihisah u ahi. Sudra hohi caste system a anempen ahiuve. Sudra ho eihisah jeh uva Hindu hon thinglhang miho hi jat noinung pen bol’a eibol’u ahi. Tulang hin mijouse akhang tou dom tan ahi.

Masanga chu Brahmin ho to achenkhomnau jouse a chu Dalit ho hi uicha, bong le loi tobang bep’a anakoiyu ahi. Hitobang jeh a chu Centre a kon’a jong Dalit ho le thinglhang mi hohi ahina ding banga anakhohsah vah louvu ahi. Mihem chihdoh vahlou le centre a lamkai ho Brahmin anahi jeh u chun Dalit ho bantah a thinglhang mite hi anakhohsah vahlouvu ahi. Chujongle tununga ahin khohsah lheh lheh uva ahung umdoh vangin Dalit ho le thinglhang miho hi akido doh thei mong mong tahih uve. Tugeiya Kukite ihiti nem deníu hi Caste system um jeh ahina chan aumíe ti het sohkei angaiye.
Tags:

About author

Curabitur at est vel odio aliquam fermentum in vel tortor. Aliquam eget laoreet metus. Quisque auctor dolor fermentum nisi imperdiet vel placerat purus convallis.