England-a Roman gladiator cemetery kilaidoh

Kum sagi jen akholchil jouvun, England sahlam a kimudoh khanglui lhanmol chu Roman gladiator-ho (Roman khanglui lai-a japi masanga mi ahilouleh sahang toh kisat/kidel dia training kipe miho) kivuina lhan ahi tin scientist hon aphongdoh tauve. Keipi bahkai, humpi ahilouleh vompi in aketlhahna munho lugu kimudohho lah'a
chun mudoh ahi.
Archeologist hon alaidohu hi leiset-a 'Roman gladiator cemetery' kitup pen hi mai thei ahi, tin York  Archaeological Trust in asei in ahi. 2003 kuma pat scientist hon England sahlam lhanmola Roman gladiator-ho guchang (skeleton) alaid- ohu hi tuchanin 80 alhing tai.

Gladiator-ho guchang kimudoh chungchang thu hi achesa Pathenni-a chu scientist hon ana phondohu ahitai. Hiche chungchang thua hin amun tah lim kiladoh TV documentary jong semdoh ahi tan, June 14 nileh Britain sunga TV-a kiso ding ahitai. Israeli scientist hon khanglui hou thilho (religious objects) amudoh thu aphonu toh tua scientist hon gladiator-ho kivuina amudohu thu hi leiset archaeological thilsoh thusima alen pen loi ahi.

"Gladiator-ho gu ahi ti hetdohna evidence hoi pen chu sahang (keipi bahkai, humpi ahilouleh vompi) in apena mark um chu ahi. Hiche kitohkhahna hi golseh kibolna mun (arena) a ana um hinte", tin archeologist Kurt Hunter-Mann in asei in ahi. "Hitobanga Roman skeleton kikholdoh hi ana um kha nai poi", tin Michael Wysocki in asei kit e.

Michael Wysocki hi forensic anthropology laboratory, University of Central Lancashire a hiche mihem gu kimudohho examine bola pang ahi. Aman asei danin, gansa pena mark umho hin gladiator khat hina avetsah e, ati. Scientist-ho mudoh dungjuiin, tua kisei pa aban lang khat alen jep in ahi gladiator-ho chu chapan lai a pata khut langkhata chemjam/manchah doh/ choi dan leh galsat dan ana kihil sah ji ahi.

Evidence dang kimudohho chu luchang manchah tobang khata kikhet pehna mark-ho leh sa ahilouleh leibelho toh jana vetsahna (gladiator) a kivuithana chu ahi.

Alangkhata, gu kilaidohho chu gladiator ho gu ahi ti jeng thei ahi nai poi, tin archeologist Hunter Mann in asei kit e.Hunter-Mann chun, "Hicheho chunga research hi kibol jom jing ahi nalai in, thuchaina sem jeng thei ahi nai poi", ati.

Ahin "pasal gu ngen ti thei ahin, atamjo hi tahsa pha tah leh asan dan jong kibang ahiuve . Chuleh, atahsa poh danhou hi gladiator hi dia sei theina khat jong aum kit e. Atamjo ban gu-a thajung kibehna mark aumin, hiche hin ban tha nasa tah-a kimancha dan atahlang e", tin jong asei kit e.

Amaho hi kum 2000 masanga kipan Roman lenggam-a (Mediterranean hopsoh) kona hung
hi diuvin akilang e.

"Hiche hi leiset hopsoha thil kimudoh poimo khat ahi. Ajeh chu, hitobanga kitup tah-a gladiator cemetery um hi leiset mun danga kimu lou ahi", tin Wysocki in asei e. Skeletonho hi kum
1,600 leh 1,900 kikah khanglui-a hi diuva sei ahi kit e.

Lhan kilaidohho lah-a sei thei pen chu, kum 1,700 vel masanga misang pasal kum 18 leh 23 kikah hi dia kisei pa kivuina lhan len tah chu ahi. Angong laha chemjam-a kisat/ kisutna mun phabeppi mudoh ahi, tin jong scientist-ho chun aseiuvin ahi.

Ama toh thil dang kimu thaho chu akivui kona sakol sa (sakol 4 beh hi dia ginchat) nehna nung kidalha sakol gu 424 panna a bong leh vohcha guho ahi. Midang kivuinaho-a jong sakol, kelngoi ahilouleh ahcha guho mudoh ahi, tin archeologist hon aseiuvin ahi.

Hiche gladiator-ho kivuina mun hi 2003 kuma archeologist hon chenna-inho kisahna ding mun akholchil nauva kona ana mundohu ahi.

Alangkhata, achesa Sempatni chun, Israeli archeologist hon kum 3,500 vel khang hou thil (religious objects), Bible sanga luijo, amudohu thu ana phongdoh kituvin ahi.

Hiche thilho alui dan hi Roman skeleton-ho sanga ale 2tobanga lui din archeologistho chun aseiuvin ahi.

"Hiche tuitheiho (vessels) hi milim pathen kihouna-a kimang hileh akilomin, hiche khanglai a chun khopi khat cheh in milim pathen houna temple anei chu custom ana hi e", tin archaeologists Uzi Ad leh Edwin van den Brink in asei lhonin ahi.

Scientist hon hiche milim pathen kihouna tuitheiho kimudo hi thil lui tah leh kitup tah-a kivekol ahi jeh in, thil kikhat (rare) tah ahi tin jong asei un ahi. Tuitheiho lah-a dang phabep chu Mycenae, Greece-a kona kipolut ahin, hiche hin Greece-te toh gam le gam kikah-a chu phatlai a sumkolveina ana um jong aphotchen e, tin akisei in ahi.
Tags:

About author

Curabitur at est vel odio aliquam fermentum in vel tortor. Aliquam eget laoreet metus. Quisque auctor dolor fermentum nisi imperdiet vel placerat purus convallis.