~ Nenei Khongsai
Kichep golseh thupitah aumteng akibolna mun leh akomvel hochu nasatah in akhantousah theije. Sum tamtah kisulut hohi atamjo golseh umnading mun suhhoina ding, thil aumsaho semhoina ding chuleh kichepna dinga angaichaho semnan akimange. Delhi khopia umding 2010 Commonwealth Games hi leiset chung gamchom chommah aging pantan, akichem dingho hihen avedinga kigoho hijongleu akigongpan taove. Common Wealth a member khat hina a India gamma Commonwealth Games tuchung’a hi a-umna amasapen ahi. India hin golseh umding hi kipahle thanomtah in alemme. India mite jouse dia hichi golseh hi kiletsah pi theitah ahi. Golseh bolna dinghin crore sangsom getle sagi jen lut dingin akiseije.
Gam 52 a-pat akichem ding mi 8,000 hin kichepna jat 17 a thep kivet lhahna aneidiu ahi. India gamma kichepna langkeo hilouva tourism jonghi kidangtah a akhantou sahdinghi kinep aumme. Kichep vea hungho hin gam vetnom um tampi jong avildiu ahi. Gamdang miho igam uva ahahung tahlou jeh a tourism industry hi phat sottah analhasam hinama jongleh tuchung Commonwealth Games a patna hi athahbeh a ahung kichohing kitdinghi kinep aumme. Galguh bolhon igamsung uva bomb apokehsah uva thule la achoboi jingjeh uhin gampam mihon India hi kholjinna dia kichat umtah ahi tia ahetjeh uva gamdang mi hung kholjin hi lhomsuh a ahitai. Hijongleh Tourism Industry hin athahbeh in thale jung ajethah kitnin tuchung kichepna a hi mi atamthei penna ahung nadinghi akisahleh piuve. India sorkar injong galguh bolho theitop sunna achinlhih jeh un phat chomkhat pihi thilse aboljou tapouvin, gamdang honjong India a boina aumtapon lungmong tah a chethei ahitai atiuve.
Tourism langa mopoho hin itih tahleh ahung lhungdem tia Commonwealth Games hi haimin nga a angao ahitai. Ajeh chu gampam mi 2 million valjen leh India mi 4.5 million kichep vea hung hohin lhunna-gena, chele-vale, visa chuleh ticket ngaito dinga hi tourism industry chunga hi kipum ngai jengdiu ahi. Akichemho chuleh kichep vedinga hungho mi ijat tittet hin ‘Seven Wonders of the World’ tia kisei minthang Taj Mahal khu agave tadiuvem. Delhi komlah keo hilouva, mundang dang - Shimla, Goa, Dehradun, Ranikhet chuleh adanghoa jonghi kichep vea hungho ahon honna akitoldiu ginchat aumme.
Centre leh Delhi sorkar hin kholjin ho lhunna-gena, chele-vale akisuhna thei dingin Delhi khopihi sephoina thei channin asem taove. Delhi leh akomvellah hoa hotel tampi tundoh in aum gamtai. Delhi hi leiset chunga chele-vale nopnapen loijin akiseije. CNG kibuto bus tamnapen ahin, AC bus thah tampi akikoiben, Metro rail jong Noida leh Gurgaon chan lhung paiding ahitai. Delhi, Mumbai, Bangalore leh Goa a huikong kingah nahojong akisempha gamtai. Akichem holeh kichep vea hungho nomtah a lhunna dinga Yamuna vadung pang vella games village sumlut tah a kisa ahin, chuleh amaho venbitna dinghi aboi tapoi, ajeh chu sorkar hin amaho venbitna dinga u security alhading ahi. Tour agent hohin kholjinho thanopna dingin manbaitah agam avetna thei diuvin asempeh un, aphat avat nalailheh vanghin mi tampin online reservation akibolpan taove.
Tourism hi India in gamdanga konna sum amutam napenho lah a athum channa ahi. Tourism akhantou leh India economy jong khangtou ding tina ahijenge. Tourism Satellite Account (TSA) in kholchilna aneina a konna amudohchu India gamma tohna neiho 6.4% hi Tourism a tong ahiuve. India gamma gamdang mi hung kholjinho lah a-hin United Kingdom a konnin atam pennin abannin USA, Sri Lanka, France leh Germany ahiuve.
Delhi a kona hi kholjinho vetnomna munho ajotbai jeh a Commonwealth Games 2010 umna dinga hung kilhengdoh ahi. Amongin jong Delhi hi India sunga tourist hon ahajot penloi ahi. India gamma hospital a kijenman abaijeh hin gamdang miho kijending gunsetnin ahung kitol tol jeng jiuve. “Ngaipha veleh pasi lhong” kiti danna, kichep vejong hithou, damtheina deicha a doctor kivetsah a hung jonghi simsenlou phante. Gam khangtou hohin India tourism akhantou danhi amuphat’un invest ahinbolpan taove. Kumlhungkei tobanga igamsung uva kumhei jatchom chom aum jonghi kholjinho thanopna ahikitne. India gamma hi buhbanglah iti jongleh muthei, twikhanglen panga neldi lah in kiboul inge iti jongleh umthou, gancha kivahna ëwildlife sanctuaryí jong tamtah umngal ahijeh hin kholjinhon damsunga khatveibeh hungvil dinghi agalgot jingu ahi. Ministry of Tourism in “Incredible India” tia aseiphongle jonghi alolhing lheh jengin ahi.
Commonwealth Games hi kichepna jatchom chom kibolna golsehho lah a Olympic leh Asian Games
tilouva alenpen ahitai. Delhi tolpi a umding 19channa Commonwealth Games hi nisim 3-14 October,
2010 a umding, gam 71 hung jaodiu ahi. Kichep nadingmun hochu ñ J N Stadium, I G Stadium, Tyagaraja Stadium, Sri Fort Sports Complex chuleh Talkotara Stadium ahi. Akichem dingho kithemchuhna ding mun 16 aumna bannah kithemchuh nading athah mun 26 akisahbe e. Hotel Ashok hi Games Family Hotel tin akiminvo tai.
Ministry of Tourism seidannin 2009 kumma gamdangmi theinomma kholjina hungchu 5.1 million ahin
2008 kuma sangin 3.3% nin anemjoi. 2010 kumahi 26% na khanbedin atahsan uve. Commonwealth Games sunga gamchom mi hungkhol jinding jat hi agencies hon jatchom chom aseijun, loikhat chun 1 million beh hinte atiuve. Akichem holeh kichepve a hung hohin athilmu houhi vechimjou louva a onkomkhat uleh gamveding mong-monga avella ahung kholjin kitdiu jonghi tahsan aumme.
Vannoija gam tampi dinghin kholjinhoa konna amu u sumhin nasatah in agamsungu economy akhantousah e. Hijeh hin gam tampi hin tourism semhoina dingleh kholjinho vetnom thei thil boldohna dinghin pan nasatah in alaove. Commonwealth Games hin tourism industry in India gamma tourism athahbeh a suhhat kitding tia alungtup uhi amolso sahding tahsan aumme. Commonwealth Games iphat chompi dingdan uhi ahung jinhon dangka chengkhat asuhmang naseh uvahi ijat hamkhathi Indian economy semhoina dinga lutding ahi.
Ilennao vangkho Manipur jonghi meilhei hon sana leibak akitiuhi atahbeh chu anahikha tahenlang, thule la phahenlang, sorkar jonghin nehguh dingkeo aboipi sanghin lampi, lhunna-gena chuleh mi vetnomnamunhohi phate domin semhoileh Tuchung Commonwealth Games a kholjin hohi phachompi beh hin ihungvil untin Manipur economy jonghi themkhatbeh kidodoh dom navehta!
- Recent Posts
- Comments
Advertisement
Video
-
India Shinning with Sonia
Lunminthang Haokip In inter-racial tryst with destiny; To later bewail trials of this country; In a noble home that thrived in giving; All that it hard-earned to Nation-building; By faith you ventured to new rules marry, -
A Brief History of St George’s Parish Church, East Ham, London
NAME: St. George is the patron saint of England and St. Ethelbert commemorates death of Christian King outside Hereford, name added in 1935 after generous donation from Diocese of Hereford to new building. -
Twelve Years in England
t was first week of June, 1979 when I arrived at the door of the Holy Cross College, 104 In Ya Road, Rangoon, I think it was around 9 am in the morning, and I came from Mandalay by train. I was received by a student who was cleaning the class rooms -
Hattinneng Hangsing crowned Miss Nagaland 2010
Nineteen year-old Hattinneng Hangsing from Peren district was crowned Miss Nagaland Monday evening in a glittering show held at State Academy Hall, Kohima. Virieno Zakiesato was adjudged first runners-up while Tsukoli Kinimi was adjudged second runner-up. -
A brief history of Lupho, Lupheng, Misao and Related Clans
By Lhunkholal Lupho In view of the fact that most of us are not aware of our true genealogical background, and for our local elders who depend on the memory bank of community -
Adihlou bolna dingin lampi dih aumpoi
Thudih choija nakigel nah em? Nangle nang hitihin gah kidong temmo – Midangho natheitop sunna nakithopi hinam? Natoh dung juija aga loudinga nakigot hinam? Adihle adihlou lhekhenna dinga nalungel nasen hinam? Henge natileh, -
Reformation apat tu chan Houbung dinmun
Lhumlam Roman Catholic lah a chun Monas tery kiti Pathen natong dia ain alou dalha munkhat a kithem chuh-a ahinkho pumpi mangjeng ho hatah-in ahung machal’in, Houbung chu hitobanga kithem chuh ho chun -
Are They Truly Your Friend? How to Tell
A few years ago I penned a quote for my FaceBook page that said, “A genuine friend never says, ‘Call me if you need something.’ They simply do it.”
| If you are interested in submitting Articles | News Item, please enclose with one of your photo | News related Picture of one or two and send it to us at bombielmedia@gmail.com
Featured Posts
Category
Blogroll
- » Judea gam - Esther Sitlhou
- » Thim in lei atom - Esther Sitlhou
- » Liem cheh ute - Esther Sitlhou
- » Aw Bethlehem Lhanghoi - Esther Sitlhou
- » Aw Bethlehem - Esther Sitlhou
- » Limna Nikho - Ngaineilhing Haokip
- » Leiyah ahung pieng - Ngaineilhing Haokip
- » Lal Pen nikho - Ngaineilhing Haokip
- » Lal Lunglhai kum - Ngaineilhing Haokip
- » Huhhing'a Pakai - Ngaineilhing Haokip
- » Chamna Lengpa - Ngaineilhing Haokip
- » Vang eipe diuvin - Esther Sitlhou
- » Lenchung (Kuki Idol)- Kalha ngai jing
- » Lhingboi Singson- Chavang Kolni
- » Lhingboi Singson- Kipah in Nuikhom
- * For more download go here »