Achesa March 26 nikho a South Korea-te galsat twikong “Cheonan” apohjahna thilsoh chunga investigator hon akholdoh dungjuiin, North Korea-te submarine in torpedo bomb mangcha a akapset ahi tin khumkhana asem tauvin ahi. Alangkhata, North Korea gam kingoh hin gal/kidouna kimano sah tina ahitai tin North Korea in gihsalna anei kit tan ahi. South Korea-te galsat twikong thilsoh chunga hi South Korea panna a United States, Australia, Britain chuleh Sweden gamhon Joint Civilian-Military Investigation Group (JIG) noia investigate abolkhomu ahi.Joint Civilian-Military Investigation Group (JIG) in akholdoh ipi ham?
JIG in amudoh chu ‘twi noia torpedo kikapdoh jeh leh vei lang gas turbine room akona hung pohkeh hat tah chun South Koreate Cheonan twikong chu ni aso a chuleh twikhanglen sunga alhumlut sah ahi’. Chuleh torpedo bomb pohkeh hal (parts) ho chu ‘North Korea in foreign gamho achohsah got CHT-02D torpedo toh akibang chet e’ tin JIG report chun aseiin ahi. Torpedo bomb hal propulsion section a thucheng kijih jong chu Hangul pao (North Korea leh South Korea a kimang lekhajem) ahin, South Korea in kum 7 masanga North Korea-te torpedo akoi toh akibang chet e, tin jong JIG report chun atahalngin ahi.
Korea gam teni kah a gal hung um dem ?
South Korea akitim jou chana gal umlou dia analyst ho tahsan dan chu ahi. North Korea hin gal aum khah a ahileh ajollel ding chu ahet keu ahi. Ajeh chu North Korea hi galmanchah leh sepai langa lhasam lheh ahi. Nuclear bomb test abol tah vangin, North Korea hin nuclear bomb gala manchah thei jeng ding chu mutheiin avetsah nai poi.
North Korea in missile a buto thei ding nuclear bomb asemdoh ding hi expert hon atahsan pouvin ahi. Ahin,
North Korea hin nuclear bomb semdoh ding hi atup jing chu ahi kit e. North Korea-te Soviet khanga kisem bomber huikong lui hon agama kona nuclear bomb apoh a advanced tah United States, South Korea chuleh Japante air force huikongho asatpi jou ding chu thil hahsa tah khat ahi kit e.
North Korea-te submarine in torpedo a Cheonan twikong chu akapset ahi tia kholdoh ahi vangin, South Korea in lethuh lou ding tin phondohna aneiin ahi. South Korea-te Cheonan twikong thilsoh chunga navy 46 in
hinkho ana chan uvin ahi. Alangkhata kichat thei khat chu - kikaptona thilsoh neo a kona galpi hung soh
ding hi gel thei khat chu ahi kit e.
Chuleh, adang khat kit chu ñ gam teni borber lah a kivenna dia US military build-up auma ahileh, hichu
North Korea in agam kibuluna ding tohgon a alah pai ding tahsan ahi. Hiche hi North Korea gam vaipohon
akichat penu chu ahi.
North Korea-te luboh Kim Jong-il hin ipi lunggel anei ham?
South Korea-te twikong kapsetna ding thupeh chu Kim Jong-il in direct a apeh hi dia ginchat ahi. Tahsan
thei khat chu, ningkum November lha a gam teni navy kah a kimaitona khat ah North Korea-te twikong khat nasa tah in ana kikapse’n ahi. North Korea twikong chu phalna bei a South Korea navy gamgi sunga alut jeh ahi tin akisei e.
Tun South Korean government hin ipi pen angaito ham?
Investigation in kicheh tah a North Korea themmona amudoh toh kilhonin, South Korean government in lethuhna dingin tohgon chom chom anei tan ahi. United Nations a athu pohdoh ding, chuleh tua tohgon aum nalai cheng inter- Korean economic leh government- funded humanitarian project ho kha peh ding ti ahi. North Korea thilse bol chunga khao tah a leiset pumpin demna kinei hen tin jong South Korean Ministry of Foreign Affairs and Trade in ngehna aneiin ahi.
Tumasanga jong North Korea chunga U.N. sanctions vel ijat ham khat kikoi bana United States leh Japan in lam chom choma thil akhah peh ana hi tai.
